Je kop erbij houden

Confrontatie

Het is half november. Voor het eerst tikt het thermometerkwik de vorstgrens aan. De zon heeft moeite om door de ochtendmist heen te prikken. Ik fiets in een wereld van ingepakte mensen en denk: hoeveel kleding trek je in ‘s hemelsnaam aan als het tien graden vriest? In een gemiddelde winter op een trektocht door de bergen kom je ze niet zó gekleed tegen.

Je begrijpt het al: menigeen kan een reactie niet onderdrukken wanneer ik hen in dit jaargetijde confronteer met een t-shirt en blote voeten.

Reageren

Ik wil graag wat met jullie delen over het fenomeen reageren. Niet alleen omdat de meeste reacties leuk zijn, maar vooral om te vertellen over het effect van deze verbale vorm van communicatie op mijn verschijning.

Communicatie is immers interessant. Altijd! Niet altijd even leuk, maar wèl interessant.

Mijn non-verbale uitingsvorm roept reacties op. Die zeggen alles over degene die ze uit. Mijn verschijning is immers wat het is. Niet meer en niet minder.

Wat u ziet bent u zelf

U ziet iemand in een t-shirt en op blote voeten. Prima.

Een goede observator zou kunnen zien dat ik me er goed bij voel. Ik loop er niet bij als een zombie die in een andere wereld leeft, en zijn schoenen vergeten is. In tegendeel. Ik ben zelfbewust aan het genieten van de omgeving waarin ik loop, en verwonder me hooguit over een aantal van mijn medemensen.

Weet u het zeker?

Maar de meesten van u komen niet tot observeren. U schiet in de vooroordelen, waarbij uw eigen overtuigingen leidend zijn bij het vormen van uw mening.

Onder u zijn er die denken dat ik het nodig heb om mij stoer te gedragen, dat ik daar mijn status aan ontleen.

U zegt het immers zelf: “Zo. Dàt is stoer!”

Wellicht trigger ik de grensverlegger in u. Dat is namelijk wat ik doe: ik onderzoek grenzen. Waartoe is mijn lichaam in staat? Heeft mijn lichaam last van de kou? Of zou de beleving van kou wel eens voor een groot deel tussen de oren kunnen zitten?

Wel, ik kan u zeggen dat ik de afgelopen week erg verkouden was, maar dat me dit niet heeft belet om gewoon op blote voeten buiten te lopen, noch heeft het mijn verkoudheid verergerd of mijn herstel vertraagd.

U denkt het zeker te weten

Onder u zijn er die de verbinding met de seizoenen totaal zijn verloren. U kijkt op de kalender om te bepalen of u het koud zult hebben of niet. U loopt op een prachtige zonnige herfstdag in uw winterjas omdat het november is.

U zegt het immers zelf: “Zo! Die heeft de zomer nog in zijn hoofd.”

Ik laat mij niet leiden door wat ‘we’ hebben afgesproken. Ik ga af op mijn gevoel. Schuiven de warme dagen een maandje op, dan verschuif ik mee. Bovendien heb ik lang geleden besloten dat ik wil voelen dat het in de winter koud is. Dus als ik in januari buiten loop dan mag ik voelen dat het koud is. Dat is overigens iets anders dan het koud hebben. En als het stormt wil ik de wind kunnen voelen.

Waar haalt u de euvele moed vandaan om uw lichaam wijs te maken dat het zich midden in de winter, in the middle of nowhere, alleen maar comfortabel mag voelen als het in uw jas 20 graden is?

U weet het zeker

Onder u zijn er die ervan uitgaan dat men slechts kan vergeten, en de mogelijkheid van het hebben van een keuze bij voorbaat al uitsluiten.

U zegt het immers zelf: “Je bent je schoenen vergeten!”

U behandelt mij gelijk uzelf. Normaliter zou ik dat in u prijzen, maar in dit geval ben ik er niet blij mee. U doet mij, maar vooral uzelf, daarmee ernstig tekort. 

Het hebben van de vrijheid van keuze is een geboorterecht dat wij ons nooit en te nimmer mogen laten ontnemen.

Je ziet het, ik pas me niet aan aan wat ‘men’ vindt, niet aan wat de massa doet, noch aan wat de mode is.

Er is maar één iets waaraan ik me aanpas en dat is aan de natuur. Kleine kinderen weten dat als geen ander. Die reageren met een grote glimlach van herkenning als ze me zien en naar mijn blote voeten wijzen.

Onlangs las ik de wijsheid van een bewuste tiener. Verbind je met de ondergrond waarop je loopt, en je voeten passen zich aan. En zo is het.

Met volle aandacht

Het gaat om bewustzijn.

Velen zijn in deze tijd op zoek naar mindfulness. Met de overdosis aan informatie die we op ons afgevuurd krijgen is het voor veel mensen lastig om ‘je kop erbij te houden’, om de dingen met aandacht te doen.

Welnu, er is geen betere manier om met je volle aandacht in het nú te zijn dan door op blote voeten te lopen.

Een zeer goede oefening in mindfulness, want je hebt je aandacht hard nodig om te kijken waar je loopt, om te zorgen voor de juiste lichaamshouding, om je bewust te zijn van waar en hoe je je voeten neer zet. Je let continue op de signalen van je lichaam.

Zo zie je maar, het lopen op blote voeten is niet een kwestie van stoer doen of van erbij willen horen. Het is een manier van zijn.

Veranderingen

Reacties

Het lopen op blote voeten lokt reacties uit. Dat is prima. De reacties zijn overwegend positief, en nemen toe naarmate de zomer verder achter ons ligt. Ik vind het overigens heel vanzelfsprekend dat er wordt gereageerd, en ga graag het gesprek aan. Dat we ons op blote voeten door het leven bewegen is immers nog (lang) geen gemeengoed.

Rennen!

Toch realiseren steeds meer mensen zich dat het dragen van schoenen eerder problemen met zich mee brengt dan dat het een oplossing biedt. Het is pas enige tijd geleden dat je familie rende voor diens leven, om niet opgegeten te worden door een iets te groot uitgevallen biefstuk die maar niet aan hun pijl gepriemd wilde worden.

Dat jij dit nu leest bewijst eens te meer dat het je familie aardig gelukt is. Ze zorgden wel dat ze de snelheid erin konden houden. Er was geen ruimte voor rugklachten, knieblessures, of een rollator.

Nee, de problemen komen pas met de schoenen. Vanuit economisch perspectief bezien ongetwijfeld een prachtige ontwikkeling met nieuwe beroepen, ambacht en vakmanschap, en een bloeiende industrietak. Tegelijkertijd ontstaat er de medische specialisatie, en de praktijken-aan-huis zoals de pedicure die het ongemak aan de gemiddelde voet maar niet onder controle krijgen.

Zielig

Soms gaan humor en de constatering van een triest feit hand in hand. Zoals in de afgelopen week, toen ik naar het werk fietste op mijn blote voeten bij een temperatuur rond het vriespunt. Bij een stoplicht lacht een vriendelijke dame mij toe bij het zien van mijn blote voeten. Haar eerste reactie was: gôh, wat dapper! Tot ze zich realiseerde dat ze pedicure was en eraan toevoegde: wat zielig eigenlijk.

Ik denk er het mijne van. Het zijn vaak dezelfde mensen die de handschoenen alweer aantrekken zo gauw de dagen korter worden.

Subtiel

Ik bemerk echter een verandering. 

Steeds meer mensen ontdekken de vreugde die je ervaart wanneer je voeten weer de verschillende sensaties kunnen voelen. Denk aan de temperatuur, de structuur, en de veerkracht van de grond waarop je loopt.

Ik vind het een onvoorstelbaar fijn gevoel om de warmte van de zon te voelen op de ondergrond waarop ik loop. Niet alleen in de lente of de zomer, maar ook als het een graad of twee is en de winterzon moeite heeft om de ochtendmist weg te branden. Het subtiele verschil in temperatuur tussen de licht bevroren ondergrond en een stuk dat even is aangestreken door zonnestralen is... fantastisch om te voelen, en niet voor te stellen wanneer je het niet zelf gevoeld hebt.

'Die bodum'

Vergelijkbaar is het voelen van de verschillende ondergronden. Lopen in de natuur is natuur-lijk een feest voor de voeten. Elk verschil in ondergrond, hoe subtiel ook, geeft een iets andere sensatie. Het verende strandzand langs de vloedlijn, het moeizame mulle zand, de kriebelende hei, de zachte humusbodem in het bos... ga het voelen!

Maar dit geldt ook op de ondergronden die door mensenhanden zijn gemaakt. Voor iedereen die denkt dat asfalt en andere verharde vormen van paden onnatuurlijk zijn, en dit vervolgens als excuus gebruiken om onze natuurlijke staat van zijn proberen te ondermijnen, zeg ik: wij mensen zíjn onderdeel van de natuur. En ook de paden die we aanleggen zijn onderdeel van de natuur. Ze liggen immers ingebed in diezelfde natuur en vormen er één geheel mee. Wanneer je over de diverse verhardingen loopt ervaar je óók verschillende sensaties. Het ruwe asfalt helpt het lichaam om zich te wapenen tegen scherpe indringers. De huid van de voetzolen wordt zeer snel dikker.

En als ik over gebakken klinkers loop... ze zijn heerlijk glad en houden de zonnewarmte lekker lang vast. Dat zeg ik: een goede bodem is lekker gebakken!

Als het leven zelf

Veranderingen hebben tijd nodig. De grootste valkuil is het opbrengen van geduld. Ruim een jaar geleden heb ik de keuze gemaakt om een andere richting op te gaan, omdat ik innerlijk weet dat dit me veel goeds gaat opleveren. Ik wilde snel.

Het (leren) lopen op blote voeten is een metafoor voor onze gang door het werkelijke leven. Een metafoor die in diezelfde werkelijkheid be-leefd wordt. Alles wat het leven niet vreemd is, komen we ook tegen wanneer we ervoor kiezen om op blote voeten te zijn.

Genieten

Voor elke keuze die met het hart gemaakt wordt heeft het lichaam en haar omgeving tijd nodig om zich aan te passen. Dit geldt ook voor onze voeten. Gun ze de tijd om zich weer terug aan te passen aan hun natuurlijke staat van zijn. Door jarenlang gebruik van schoenen zijn de zenuwen in de voeten hypergevoelig geworden en de huid van de voetzool onnatuurlijk dun. Geef ze de tijd, en gaandeweg zul je steeds meer gaan genieten van het zijn op blote voeten, en van het leven zelf.